Aktualności

12.03.2018

Konferencja Naukowa z okazji setnej rocznicy urodzin o. prof. Virgilio Corbo OFM


Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa z okazji 100-nej rocznicy urodzin o. prof. Virgilio Corbo OFM, franciszkanina i archeologa Ziemi Świętej, pt. „Archeologia Piątej Ewangelii” odbyła się 8 marca br. w Warszawie w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego w sali im. prof. Tomasza Mikockiego.

Zorganizował ją Uniwersytet Warszawski i objęta była ona patronatem honorowym Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie oraz naszego Komisariatu Ziemi Świętej w Krakowie. Uczestniczył w niej bibliści z różnych stron Polski, należący do Stowarzyszenia Biblistów Polskich i archeolodzy z warszawskich uczelni; zaś z naszej Prowincji wicekomisarz Komisariatu Ziemi Świętej w Polsce o. Dariusz Sambora OFM – który na wstępie zapoznał zebranych z zagadnieniem: „Ziemia Święta jako piąta Ewangelia”, a następnie wygłosił referat: „O. Virgilio Corbo – franciszkanin poszukujący Miejsc Świętych”.

Program konferencji „Archeologia Piątej Ewangelii” przedstawiał się następująco:

9.30 – rozpoczęcie

    dr hab. Krzysztof Jakubiak – dyrektor IA UW
    o. Dariusz Sambora OFM – wicekomisarz Komisariatu Ziemi Świętej w Polsce

Sesja I, cz. I: Piąta Ewangelia w życiu i dziele archeologa – o. V. Corbo OFM

10.00 – o. mgr Dariusz Sambora OFM (UP JP II Kraków) – „O. Virgilio Corbo – franciszkanin poszukujący Miejsc Świętych”

10.20 – ks. dr hab. Sławomir Stasiak, prof. PWT (PWT Wrocław) – „Kafarnaum – największa miłość o. Virgilio Corbo”

10.40 – ks. dr hab. Piotr Łabuda (UP JP II Kraków, sekcja w Tarnowie) – „Grób Boży. Od Chrystusa po czas budowy pierwszej bazyliki”

11.00 – ks. dr Jacek Kucharski (KUL JPII – WSD Radom) – Migdal/Tarichea – miasto Marii Magdaleny w badaniach o. Virgilio C. Corbo”

11.20-11.40 – przerwa kawowa

Sesja I, cz. II: Piąta Ewangelia w życiu i dziele archeologa – o. V. Corbo OFM

11.40 – dr Joanna Jaromin (Opole) – „Macheront – miejsce męczeństwa św. Jana Chrzciciela w świetle badań o. Virgilio Corbo OFM”

12.00 – mgr Maciej Czapski (IA UW) – „Wykopaliska Virgilio Canio Corbo na terenie gruzińskiego monastyru w Bir el Qutt i ich znaczenie”

12.20 – dr Dawid Kolbaia (Studium Europy Wschodniej UW) – „Gruzińskie klasztory i mnisi w Palestynie do X wieku”

12.40 – ks. dr Tomasz Kusz (Katowice) – „Betesda – sadzawka, która uwiarygodnia Czwartą Ewangelię”

13.00-13.20 – przerwa kawowa

Sesja II: Varia

13.20 – o. dr hab. Waldemar Linke CP (UKSW Warszawa) – „Topografia wyobraźni w Księdze Judyty”

13.40 – dr Beata Urbanek (UŚ Katowice) – „Specyfika topografii Ewangelii wg św. Jana na wybranych przykładach”

14.00 – ks. dr Leszek Rasztawicki (PWT Warszawa) – „Brama zwana piękną (Dz 3,2)”

14.20 – dr hab. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski (IA UW), dr Radosław A. Gawroński (IA UKSW) – „Klemens Rzymski w Taurydzie? Nowe dowody w sprawie śmierci świętego”

14.40-15.00 – dyskusja i zakończenie konferencji

*     *     *     *     *     *     *

„Ojciec Virgilio Canio Corbo – franciszkanin poszukujący Miejsc Świętych”

Urodził się 8 lipca 1918 roku w Avigliano (prow. Potenza, Włochy). W wieku 10 lat przybył do Ziemi Świętej jako alumn Niższego Seminarium Kustodii Ziemi Świętej (KZŚ). Święcenia kapłańskie otrzymał 12 lipca 1942 roku w Betlejem.

Od 1946 do 1949 roku był studentem Papieskiego Instytutu Orientalnego, gdzie uzyskał doktorat z nauk orientalnych, broniąc pracy zatytułowanej: „Wykopaliska w Khirbet Siyar el-Ghanam (Pole Pasterzy) i okoliczne klasztory”.

Zafascynowany archeologią w szkole Ojca Bellarmina Bagattiego, zdobywa pierwsze doświadczenia przy wykopaliskach prowadzonych w Emmaus rl-Qubeibeh (1940 - 1943). To początkowe zainteresowanie skierowało się następnie w stronę klasztorów na Pustyni Judzkiej. Eksplorował ruiny, gdzie to tylko było możliwe, prowadził wykopaliska, niekiedy identyfikując ruiny z klasztorami znanymi ze źródeł literackich. Możemy wymienić tu: laurę „Eptastomos”, cenobium „Zannos”, laurę Jeremiasza, laurę Firmina, nową laurę Khirbet Tina.

Miał szczęście odkryć gruziński klasztor w Bir el-Qutt koło Betlejem z inskrypcją dedykacyjną z VI wieku, stanowiącą jedno z najstarszych zabytkowych świadectw tego języka.

W późniejszym czasie Ojciec Corbo zajmował się badaniami archeologicznymi dwóch miejsc kultu na Górze Oliwnej: w obszarze przylegającym do sanktuarium Wniebowstąpienia oraz w Grocie Apostołów w Getsemani (1959).

W 1960 roku otrzymał od Kustodii Ziemi Świętej  zadanie kierowania renowacją Bazyliki Grobu Świętego i śledził wszystkie prace wykonywane w tejże bazylice w latach 1960-1982.

Wykopaliska archeologiczne na terenie twierdzy Herodion w latach 1962-1967 były ogromnym przedsięwzięciem, które pokazało skalę zdolności organizacyjnych i odwagi Ojca Corbo. Jego poszukiwania doprowadziły do odkrycia pałacu królewskiego i twierdzy Heroda oraz późniejszych budowli powstałych na tym terenie, między innymi klasztoru.

W latach 1967-1970 prowadził długą i owocną kampanię archeologiczną w Sanktuarium na Górze Nebo, gdzie przez lata odpowiadał również za prace renowacyjne.

W 1968 roku zaczyna się ostatni i najbardziej owocny etap życia Ojca Corbo. Wtedy to przyłącza się do niego, dzieląc z nim odtąd życie i pracę, Ojciec Stanislao Loffreda, który krótko wcześniej uzyskał doktorat z archeologii na Oriental Institute w Chicago. Od tamtej pory do 1986 roku Ojciec Virgilio kierował dziewiętnastoma bardzo owocnymi kampaniami wykopaliskowymi w Kafarnaum. Ich rezultaty można zasadniczo sprowadzić do czterech podstawowych: nakreślenie historii Kafarnaum od okresu średniego brązu do okresu arabskiego, sprecyzowanie datacji słynnej synagogi z IV-V wieku po Chr., odkrycie pod nią śladów synagogi z epoki Jezusa oraz wydobycie na światło dzienne pozostałości domu Piotra, przekształconego w miejsce kultu domowego (domus ecclesia).

Zachowanie cennych pamiątek obecności chrześcijańskiej, sięgającej epoki ewangelicznej, oraz ożywienie miejsca kultu nad „Domus Petri” – te dwa pragnienia stały się celem jego wysiłków w ostatnich dwudziestu latach życia. Jego marzenie spełniło się 29 czerwca 1990 roku, kiedy to nastąpiło uroczyste poświęcenie Memoriału św. Piotra – śmiałej i nowoczesnej budowli, która roztaczając się nad ruinami całej insula sacra, pozwala sprawować kult i jednocześnie mieć niezwykły widok na całą panoramę dookoła: jezioro, wioskę i otaczające wzgórza.

Działalność i pobyt w Kafarnaum nie przeszkodziły w kampaniach wykopaliskowych w sąsiedniej Magdali (lata siedemdziesiąte), w Dabburiya na zboczach Góry Tabor (1978) i w twierdzy Macheront w Jordanii (1978-1981).

Ojciec Corbo – to nie tylko archeolog, ale przede wszystkim świadek in loco swoich odkryć. Tysiące pielgrzymów i turystów przez ponad dwadzieścia lat spotykały go niezmiennie w fartuchu roboczym, z pasją wyjaśniającego znaczenie poszczególnych ruin. Jak na dobrego franciszkanina przystało, mógł powtórzyć za świętym Ojcem Franciszkiem: „Własnymi rękami pracowałem i dalej chcę pracować”.. Kiedy kardynałowi Simonowi Lourdusamy’emu przekazywał klucze Memoriału, który miał zostać poświęcony, wzruszony powiedział do niego: „Eminencjo, po latach pracy zostały tutaj odsłonięte kamienie, po których chodził On, Nauczyciel, a to jest dom Piotra rybaka. Piotr nie mógł zaoferować swojemu Mistrzowi nic poza ubogim domem. My dziś chcemy Mu zaoferować nieco bardziej godny dom”.

Wczesnym rankiem 6 grudnia 1991 roku w wieku 73 lat zasnął w Panu Ojciec Virgilio Corbo, pokonany przez ciężką chorobę, która się ujawniła zaledwie kilka miesięcy wcześniej.

Tam, w Kafarnaum, został pochowany, pod Memoriałem, obok czcigodnego domu, 7 grudnia 1991 roku. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło wiele osobistości chrześcijańskich oraz żydowskich. Msza święta została odprawiona w urokliwej scenerii Kafarnaum przez około 80 kapłanów, którzy wraz z licznym ludem przybyli z Judei i Galilei. Po tygodniu nieprzerwanych opadów dokładnie tego dnia wyszło cudowne słońce.

© CRT 2012