Aktualności

29.12.2018

„Do szopy hej pasterze...” Wystawa szopek bożonarodzeniowych z naszego muzeum misyjnego


Szopki bożonarodzeniowe mają bardzo wiekową tradycję. Już od IV wieku na obrazach i mozaikach wybitni artyści ukazywali scenę Narodzenia Jezusa w Betlejem. Na podstawie Ewangelii św. Łukasza, oprócz Świętej Rodziny pojawił się żłobek i pastuszkowie, natomiast św. Mateusz dodał także wątek gwiazdy i przybycia mędrców ze Wschodu. W ten sposób wytworzył się schemat budowania szopek bożonarodzeniowych.

Dzięki współpracy o Nikodema Gdyka OFM z Komisariatu Ziemi Świętej w Krakowie z Panią Krystyną Ruchała z Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej przygotowano kolejną wystawę. Pierwsza pt. „Ziemia Święta 2000”, była prezentacją zdjęć Pawła Kumelowskiego, który przez wiele lat robił zdjęcia do kwartalnika „Ziemia Święta”.

Tym razem z naszego Muzeum Misyjnego zostały wypożyczone szopki bożonarodzeniowe.

Wernisaż wystawy odbył się 12 grudnia 2018 r. w Książnicy Beskidzkiej. Poprzedziła go wyjątkowa uroczystość, bowiem w tym dniu bielska biblioteka świętowała jubileusz 145-lecia czytelnictwa w Bielsku i Białej oraz 70-lecie istnienia biblioteki publicznej. Wśród zaproszonych gości byli reprezentanci posłów na Sejm RP, przedstawiciele Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, władz miasta Bielska-Białej, powiatu bielskiego, radni, dyrektorzy bibliotek, przedstawiciele duchowieństwa. Nie zabrakło również tych, którzy od lat tworzą bibliotekę. Życzeniom nie było końca.

Do życzeń dołączył się także Ojciec Nikodem Gdyk OFM mówiąc m.in.: „Serdecznie gratuluję wspaniałego Jubileuszu 145-lecia czytelnictwa w Bielsku-Białej oraz 70-lecia powstania biblioteki publicznej. Cieszę się, że dla uświetnienia tych obchodów została zaprezentowana ekspozycja szopek bożonarodzeniowych z naszego Muzeum Misyjnego pod hasłem: „Do szopy hej pasterze”.

Uroczystość otwarcia wystawy poprzedzona została wprowadzeniem Ojca Nikodema, który powiedział m.in.: „Kolekcja pochodzi ze zbiorów muzealnych Muzeum Misyjnego i Historii Prowincji Matki Bożej Anielskiej w Krakowie przy ul. Ojcowskiej w Bronowicach Wielkich, którego jestem pomysłodawcą i twórcą. Przez lata zajmuję się działalnością misyjną, szczególnie Kustodii Ziemi Świętej. Pierwsze eksponaty zostały przywiezione przez naszych misjonarzy już w latach 80-tych ubiegłego wieku. Natomiast większość eksponatów, w tym żłobków bożonarodzeniowych, przywiozłem osobiście z różnych zakątków świata m.in. z Afryki (Togo, Tanzania, Kenia, Zanzibar, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Kamerun, Egipt), z Australii i Papui – Nowej Gwinei oraz z Palestyny. Misjonarze i znajomi przywieźli natomiast szopki z Ameryki Południowej (Boliwia, Peru, Brazylia, Panama). Mamy także przykłady szopek z Ukrainy i Europy. Aktualna kolekcja, która ciągle się powiększa, powstawała głównie w latach 1988 – 2018”.

Boże Narodzenie to jeden z najczęstszych motywów w sztuce. Dzieciątko Jezus, Jego Matka Maryja, św. Józef, wół i osiołek, pastuszkowie i Trzej Królowie – to główne postacie, które znajdują się na prezentowanych szopkach z różnych zakątków świata. Cennymi okazami są barwne, ceramiczne szopki z krajów Ameryki Południowej, sporą kolekcję stanowią przykłady szopek wykonanych w Betlejem z drzewa oliwnego i z masy perłowej. Na wystawie nie zabrakło także szopki krakowskiej. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że 29 listopada br. szopkarstwo krakowskie zostało wpisane przez UNESCO na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości jako pierwszy element z Polski i jako pierwsze szopkarstwo w świecie.

Rozpowszechnienie urządzania żłóbków bożonarodzeniowych i adoracji Dzieciątka Jezus, zawdzięczamy szczególnie franciszkanom, począwszy od św. Franciszka z Asyżu, który po powrocie z Ziemi Świętej, w 1223 r. w Greccio urządził inscenizację i adorację Dzieciątka Jezus narodzonego w ubóstwie w betlejemskiej stajence.

Otwarcia wystawy dokonał ks. dr Marek Studenski wspólnie z jej pomysłodawcą o. Nikodemem Gdykiem OFM. Wystawę można oglądać w Galerii Książnicy Beskidzkiej do 6 stycznia 2019 r.

Katarzyna Ruchała
o. Nikodem Gdyk OFM


© CRT 2012